PubHubs: veilige online gemeenschappen voor publieke waarden #

PubHubs is een Nederlands netwerk voor autonome en robuuste digitale communicatie, gebaseerd op publieke waarden als veiligheid, privacy, transparantie, onafhankelijkheid, soevereiniteit en accountability.

Het doel van PubHubs is om de oorspronkelijke idealen van het internet over onderling contact tussen mensen te realiseren, zonder alle negativiteit die nu zo vaak geassocieerd wordt met online contact. Het probeert locale gemeenschappen uit het echte leven online na te bootsen, waarbij mensen die normen van de gemeenschap (dreigen) te schenden daarop aangesproken kunnen worden, en waarbij daadwerkelijke, aanhoudende schending van de normen consequenties kan hebben, bijvoorbeeld in de vorm van (tijdelijke) uitsluiting. In abstracte termen, PubHubs wil online privacy combineren met accountability.

PubHubs is ontworpen voor organisaties die behoefte hebben aan een betrouwbare locale online omgeving voor communicatie en samenwerking, zowel intern als extern. Voorbeelden van zulke organisaties zijn scholen, patiëntenverenigingen, bibliotheken, zorginstellingen, lokale overheden, sportverenigingen, maar ook bedrijven die behoefte hebben aan veilige kanalen voor intern contact, of voor extern contact met hun klanten. Met een eigen Hub binnen PubHubs profiteren organisaties van het grotere kader en van de herkenbaarheid van het geheel en van het vertrouwen daarin.

In contrast met wereldwijde, door advertenties gedreven platforms zoals Facebook, TikTok, X of WhatsApp, biedt PubHubs een alternatief dat gemeenschapsgericht is. Elke deelnemende organisatie beheert een eigen Hub: een online ruimte met zelf ingestelde kamers waarin deelnemers veilig kunnen communiceren, informatie delen of samenwerken – publiek of besloten, met of zonder identiteitsverificatie.

PubHubs biedt ook zekerheden. De gespreksruimten (rooms) in Hubs kunnen beveiligd worden, zodat alleen bepaalde personen kunnen deelnemen, in zogenaamde secure rooms. Die beveiliging kan heel licht zijn, bijvoorbeeld in buurt-rooms waarvoor je via het tonen van je postcode moet bewijzen dat je in de buurt woont. Ook kan gevraagd worden dat je bij een bepaalde organisatie werkt, door aan te tonen dat je een e-mailadres van die organisatie hebt. Nog specifieker kan voor een beveiligde kamer gekeken worden of je e-mailadres op een bepaalde lijst staat, bijvoorbeeld van leden van een vereniging, of van een afdeling, of van een raad.

Voor het aantonen van zulke informatie over jezelf gebruikt PubHubs een aparte app, die Yivi heet. Yivi is privacy-vriendelijk en is gebaseerd op attributen: eigenschappen van jou, zoals je naam, adres, telefoonnummer, geboortedatum, etc. Elke Hub bepaalt zelf welke attributen vereist zijn voor toegang tot rooms, in lijn met haar eigen normen, tradities en verantwoordelijkheden.

De PubHubs software is open source, maar de toegang tot het netwerk is gereguleerd: organisaties moeten zich registreren en een abonnementsbijdrage betalen om onder de PubHubs inlog-paraplu te kunnen opereren.

De huidige geopolitieke situatie maakt digitale autonomie urgenter dan ooit. De Nederlandse samenleving is sterk afhankelijk van Amerikaanse digitale platformen en infrastructuur, van sociale media en samenwerkingstools tot clouddiensten en transatlantische datakabels. Die afhankelijkheid wordt steeds minder vanzelfsprekend: onderzeese kabels zijn kwetsbaar voor sabotage en toegang tot Amerikaanse diensten kan om politieke redenen worden afgesloten. PubHubs’ centrale login draait volledig op Nederlandse infrastructuur en organisaties hosten hun eigen hubs locaal. Wanneer internationale verbindingen uitvallen, blijft communicatie binnen en tussen hubs in Nederland hierdoor gewoon werken.

PubHubs dient drie doelen:

1. Een fatsoenlijk sociaal netwerk waarin organisaties een vertrouwde hub-omgeving kunnen bieden aan hun achterban.
2. Een robuust communicatienetwerk waarbij de centrale login op Nederlandse bodem draait en hubs locaal gehost worden, zodat communicatie blijft werken wanneer internationale verbindingen verstoord raken.
3. Een alternatief voor Amerikaanse commerciële platformen zoals Slack, met gegevens onder Europese controle.

PubHubs is gestart aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, binnen de onderzoeksgroep van Prof. Jacobs. Het bereidt een spin-out voor naar een zelfstandige organisatie, via een steward-ownership model dat beschermt tegen vijandelijke overnames. Geïnteresseerde organisaties kunnen nu al beginnen met het opzetten van een eigen Hub.

Meer weten of meedoen? Neem contact op via contact@pubhubs.net.